Kalendarium historyczne

ORP JASTRZĄB POD POLSKĄ BANDERĄ

Tego dnia w Groton (USA), dokonano uroczystego podniesienia polskiej bandery i nadania nowej nazwy dawnemu amerykańskiemu okrętowi podwodnemu "S-25", który przeszedł do historii PMW jako ORP "Jastrząb" o znaku taktycznym P-551. Wcześniej, 4 listopada, „S-25” (zbud. 1923) został oficjalnie wycofany ze służby w US Navy, jednocześnie przekazany Royal Navy jako HMS „P-551”, i natychmiast wydzierżawiony rządowi polskiemu.

W 1941 wobec faktycznego wycofania ze służby bojowej ORP „Wilk”, z części jego załogi wydzielono grupę oficerów i marynarzy do obsadzenia przejmowanego od Wielkiej Brytanii ORP „Sokół”, szansą dla pozostałych był właśnie amerykański „S-25”. Na jego przekazanie stronie polskiej, w sierpniu 1941 wyraziła zgodę, wobec własnych braków kadrowych, Admiralicja Brytyjska. Skompletowano polską załogę liczącą łącznie pięćdziesięciu marynarzy z dowódcą okrętu kpt. mar. Bolesławem Romanowski i zastępcą dowódcy por. mar. Józefem Anczykowskim.

15 października 1941 w New London rozpoczął się proces przygotowania polskiej załogi do przejęcia „S-25”, który miał trwać ok. 2 miesięcy. Pod nadzorem amerykańskich instruktorów, polscy marynarze mieli zapoznać się z jednostką oraz opanować umiejętności związane z jej obsługą. Niestety przyjęty początkowo program szkolenia wkrótce uległ znacznej korekcie –  skrócono go do zaledwie dwóch tygodni. Załoga poddana została niezwykle intensywnemu szkoleniu i ćwiczeniom, których pozytywne rezultaty sprawiły, że procedurę formalnego przekazania okrętu zakończono 4 listopada.

14 listopada 1941 ORP „Jastrząb” wypłynął z Groton do St. Johns na Nowej Fundlandii, skąd 21 listopada wypłynął w dalszą drogę do Holy Loch w Szkocji, dokąd zawinął 1 grudnia 1941 – pozostając jak dotąd jedynym polskim okrętem podwodnym, który przepłynął  Atlantyk z zachodu na wschód. Po dotarciu do Wielkiej Brytanii, okręt został poddany trwającemu 4 miesiące remontowi, w celu usunięcia uszkodzeń spowodowanych podczas silnego atlantyckiego sztormu. Dokonano także niezbędnych przeróbek, a w wyniku prac modernizacyjnych udało się m.in. zmniejszyć czas zanurzania okrętu z 2 minut do 45 sekund.

22 kwietnia 1942, „Jastrząb” został skierowany do portu Lerwick na Szetlandach, gdzie wszedł w skład brytyjskiej 4. Flotylli Okrętów Podwodnych.

Podczas pierwszego patrolu bojowego, ORP „Jastrząb” patrolował w pobliżu trasy konwojów do Murmańska. 2 maja 1942 zaatakowany został pomyłkowo przez eskortę – okręt na skutek uszkodzeń zatopiono, zginęło 5 marynarzy.

ORP "Jastrząb"

Amerykański "S-25" (lata 20.)

Przed podniesieniem polskiej bandery

Przy trapie kpt.mar. Bolesław Romanowski

ORP "Jastrząb" pod polską banderą

Partnerzy