Kalendarium historyczne

ŻAGLOWIEC SZKOLNY ORP ISKRA WRACA PO WOJNIE DO GDYN

Trzymasztowy szkuner gaflowy - okręt szkolny Polskiej Marynarki Wojennej ORP "Iskra" wrócił do Gdyni po 9 latach przymusowej, wojennej nieobecności. Żaglowiec przyprowadził do kraju kpt. mar. Julian Czerwiński (absolwent Szkoły Podchorążych Marynarki Wojennej z 1937; dowodził okrętem w latach 1948-1949 i 1957-1961).

W 1926 na potrzeby szkolenia podchorążych SPMW kupiono, zbudowany w 1917 szkuner handlowy - do 1921 pływał pod banderą Holandii jako „Vlissingen” , następnie "St Blanc" - pod banderą brytyjską.

1.I.1927 żaglowiec pod dowództwem kpt. ż.w. Konstantego Maciejewicza sprowadzono do Polski, następnie poddano w Gdańsku gruntownej przebudowie. Podniesienie bandery i nadanie imienia ORP „Iskra” – 6.V.1928 , a  już 5 czerwca okręt wyszedł w pierwszą podróż.

Fot. Załoga „Iskry” płynąca „Batorym” do Wielkiej Brytanii po odbiór okrętu. W środku (z lornetką)  kpt. ż.w. Jan Ćwikliński, dowódca „Batorego”, w lewo od niego kpt.mar. Julian Czerwiński

Przed II wojną światową żaglowiec odbył m.in. 4 podróże oceaniczne, odwiedzając obok portów europejskich, Afrykę Północną, Maderę, Wyspy Kanaryjskie, Azory, Kubę, Stany Zjednoczone. W trzeciej, najdłuższej podróży(189 dni, 13 000 Mm – 1931 r.),  „Iskra” wpadła w oko cyklonu – przetrwała mimo licznych uszkodzeń.

Fot. Zajęcia wioślarskie podchorążych OSMW (w tle ORP „Iskra”)

II wojna światowa zastała „Iskrę” w rejsie szkolnym na Morzu Śródziemnym. 2.IX.1939 weszła do portu w Casablance, a 10 października zacumowała wraz z ORP „Wilia” w Port Lyautey, gdzie wyokrętowano podchorążych. 27.VI.1940 szkuner przebazowano do Gibraltaru – przekazany Royal Navy, pod nazwą HMS „Pigmy” służył jako okręt-baza dla kutrów torpedowych i okrętów podwodnych. Po zakończeniu działań okręt wyremontowano w Gibraltarze i Plymouth, po czym zwrócono Polsce.

Fot. Model ORP „Iskra” w zbiorach MMW. Obok oryginalna naftowa lampa z „Iskry” – dar komandora Juliana Czerwińskiego.

Od momentu powrotu, do 1974 „Iskra” odbywała rejsy z podchorążymi Oficerskiej/Wyższej Szkoły Marynarki Wojennej oraz elewami Centrum Szkolenia Specjalistów Marynarki Wojennej. Żaglowiec obok Bałtyku pływał po morzach – Północnym, Barentsa, Śródziemnym, Atlantyku. Przed ostatecznym wycofaniem pełnił jeszcze rolę hulku w porcie wojennym. Ze względu na zużycie skreślony z listy floty – 26.XI.1977 dokonano ostatniego opuszczenia bandery.

Podczas służby pod biało-czerwoną banderą ORP „Iskra” przebyła łącznie 201 tys. Mm.

ORP "Iskra"

Partnerzy